Roofing Holland 1997-05-06 De leesbaarheid van KOMO attesten-met-productcertificaat

Het is in de daken branche uitzonderlijk als een leverancier in zijn leveringsprogramma niet een of meerdere KOMO attesten-met-productcertificaat heeft. Het gevolg is een onafzienbare rij van hopeloos uitgebreide en ontoegankelijke kwaliteitsverklaringen.

Het overzicht van publiekrechtelijk erkende kwaliteitsverklaringen van SBK (Stichting Bouwkwaliteit) uitgave 1 april 1997 telt op het gebied van platdakafwerkingen de volgende aantallen KOMO attesten-met-productcertificaat (ook wel CTG's genoemd).
Voor dakisolaties (beoordeeld volgens BRL 1309):

  • 21 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron;
  • 13 attesten-met-productcertificaat afgegeven door KIWA;
  • 3 attesten afgegeven door BKB.

Voor bevestigingssystemen (beoordeeld volgens BRL 1329):

  • 2 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron.

Voor dakbedekkingssystemen met APP gemodificeerde toplaag (beoordeeld volgens BRL 1511):

  • 35 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron;
  • 7 attesten-met-productcertificaat afgegeven door KIWA.

Voor dakbedekkingssystemen met SBS gemodificeerde toplaag (beoordeeld volgens BRL 1511):

  • 25 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron;
  • 4 attesten-met-productcertificaat afgegeven door KIWA.

Andere bitumineuze dakbedekkingssystemen:

  • 3 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron.

Voor dakbedekkingssystemen met kunststoffolie:

  • 13 attesten-met-productcertificaat afgegeven door BDA- Intron;
  • 2 attesten-met-productcertificaat afgegeven door KIWA;
  • 5 attesten afgegeven door BKB.

In de dakenbranche hebben we dus te maken met in totaal 133 KOMO attesten-met-productcertificaat uitgegeven door drie verschillende instituten. Het meest eenvoudige certificaat telt in Nederland al gauw twintig bladen, certificaten met meer dan dertig bladen zijn echter geen uitzondering. De dakenbranche wordt dus geconfronteerd met meer dan 3000 pagina's leesstof aan KOMO attesten met productcertificaat.
Om het nog moeilijker te maken zijn certificaten van dakbanen en isolatiemateriaal soms met elkaar in strijd of trekken organisaties de juistheid van in certificaten vermelde constructies en verwerkingsmethoden in twijfel. Een duidelijk voorbeeld van dit laatste is het aanbrengen van gebrande dakbedekkingsconstructies op polystyreenschuim isolatie. Vebidak en Dakmerk zijn hier tegenstander van, in KOMO attesten-met-productcertificaat zijn deze constructies wel opgenomen.

Door de meesten worden de KOMO attesten-met-productcertificaat dan ook ervaren als een ondoordringbaar oerwoud van papier en informatie en hoort men de klacht: "Het zal allemaal wel waar zijn, maar wie vertelt mij nu eens gewoon hoe ik een dak moet maken."

 

De functie van een KOMO attest-met- productcertificaat

Dit document is door de overheid opgezet als een bewijs dat met de daarin vermelde constructies aan relevante voorschriften van het Bouwbesluit wordt voldaan, mits aan de in het document vermelde voorwaarden wordt voldaan. Deze relevante voorschriften hebben voor dakbedekking, dakisolatie en bevestigingsmiddelen betrekking op: weerstand tegen windbelasting, brandgedrag, beloopbaarheid en warmteweerstand.
Daarnaast zijn andere eisen die niet in het Bouwbesluit vermeld zijn, maar zijn overeengekomen tussen de certificeringsinstellingen en de certificaathouders (de zogenaamde privaatrechtelijke eisen), in het document vermeld. De certificaathouders (meestal fabrikanten en leveranciers) vinden het tevens belangrijk dat zij met een KOMO attest-met-productcertificaat zich kunnen onderscheiden van de collegaleveranciers.

 

Ieder certificaat kan zich in principe onderscheiden door:

  • verschil in prestaties;
  • verschil in ontwerprichtlijnen;
  • verschil in uitvoeringsrichtlijnen.

Met name de architect en dakdekker zal zich bij de toepassing of voorschrijving van een bepaald product op de hoogte moeten stellen van de prestatie en ontwerp- en uitvoeringsrichtlijnen. In principe betekent dat dus: KOMO attesten-met-productcertificaat doorlezen.

 

De praktijk

Een dakdekker die met verschillende merken dakbedekking en dakisolatie werkt zal regelmatig kwaliteitsverklaringen moeten doorlezen om op de hoogte te blijven van de ontwerp- en toepassingsvoorwaarden. Hoewel in nieuwbouwsituaties de architect een ontwerp voor het dak moet maken, wordt in de praktijk van de dakdekker verwacht dat hij het bestek screent op fouten. De in de kwaliteitsverklaringen vermelde informatie moet tevens op de juiste plaats in de organisatie terecht komen. Zo zal de werkvoorbereider op de hoogte moeten zijn van de ontwerpeisen, om bestekken te screenen en in die gevallen dat de offerte van de dakdekker tevens advies is, te zorgen dat de toepassing van de aangeboden materialen overeenkomt met de voorschriften van het KOMO attest-met-productcertificaat. De uitvoerder en voorman moeten op de hoogte zijn van de uitvoeringsrichtlijnen welke in de kwaliteitsverklaring zijn vermeld. Gezien de zeer grote hoeveelheid kwaliteitsverklaringen en het aantal pagina's dat een kwaliteitsverklaring beslaat vergt het grote organisatorische inspanningen om op de juiste plaats in de organisatie volledig op de hoogte te blijven van de voor ontwerp en uitvoering relevante inhoud van kwaliteitsverklaringen.
De meeste dakbedekkingsbedrijven zijn organisatorisch echter niet in staat om (veel) tijd aan het lezen van certificaten te besteden. In het algemeen worden de KOMO attesten-met-productcertificaat om deze reden niet gelezen. Dakdekkers die vaak met dezelfde merken werken zijn in de regel wel op de hoogte met de inhoud van de bijbehorende certificaten, voor de minder frequent toegepaste producten geldt dit meestal niet. Het gevolg is dat men dan hetzij uitsluitend de algemene ontwerp- en uitvoeringsrichtlijnen (Vebidak/BDA richtlijnen) hanteert, hetzij de richtlijnen van het product dat men normaliter verwerkt. Deze kent men immers.
In het geval van problemen zal de leverancier de kwaliteitsverklaring onder de aandacht brengen en toetsen of hieraan is voldaan. Aan de van de algemene richtlijn afwijkende eisen wordt dan meestal niet voldaan, omdat men het certificaat niet heeft gelezen. Dit probleem is reeds jaren bekend bij zowel de certificaathouders als de certificeringsinstellingen. Ook de oorzaak is bekend.

 

Dik, moeilijk en lastige grafieken

Voorbeeld van problemen die voortkomen uit het niet ontwerpen- of uitvoeren conform een kwaliteitsverklaring zijn er te over. Bij problemen zal de leverancier een claim niet ontvankelijk verklaren, omdat niet voldaan is aan de regels van het certificaat. Een tweetal recente voorbeelden van in de praktijk uitgevoerde constructies welke afwijken van de richtlijnen van certificaten zijn:

  • Mechanisch bevestigde een- en meerlaagse dakbedekkingsconstructies met polyurethaanschuimisolatie waarbij geen vier werkparkers per plaat zijn toegepast, terwijl dit wel in het KOMO attest-met-productcertificaat is voorgeschreven;
  • Een gekleefde dakbedekkingsconstructie aanbrengen op resolschuim isolatieplaten, volgens het KOMO attest-met-productcertificaat mogen deze platen slechts losliggend geballast of indirect mechanisch bevestigd worden toegepast;

Een ander in de praktijk optredend effect door het niet lezen van kwaliteitsverklaringen is het wegvallen van het vermogen dat certificaathouders zich ten opzichte van elkaar kunnen onderscheiden. Als certificaten immers niet worden gelezen komt de boodschap niet over, tenzij ieder certificaat extra wordt toegelicht (mondeling of schriftelijk).
Niet alleen de dakbedekkingsbedrijven, maar ook de certificaathouders zijn in toenemende mate ontevreden met de huidige opzet van certificaten en systeem van certificering, omdat de praktische waarde nihil dreigt te worden.

 

De oplossing

De dakbedekkingsbedrijven zullen er niet aan kunnen ontkomen zich door het lezen van certificaten op de hoogte te houden van ontwerp- en uitvoeringsrichtlijnen. Dit lezen kan echter wel eenvoudiger worden gemaakt door enerzijds de certificaten leesbaarder te maken, anderzijds de hoeveelheid certificaten te beperken. De certificeringsinstellingen, deze bepalen op dit moment het gezicht van een certificaat, zullen met eenvoudigere (dunner en leesbaarder) kwaliteitsverklaringen moeten komen. Zo bevatten de huidige verklaringen soms vele pagina's standaard informatie welke ook reeds in handboeken van de fabrikant, Vebidak of BDA is vermeld. Dit maakt de huidige certificaten onnodig dik. Een simpele verwijzing naar deze boeken in combinatie met het in het certificaat vermelden van uitsluitend de van de algemene regels afwijkende richtlijnen is voldoende.

Inzake de versimpeling van certificaten kan men een voorbeeld nemen aan België. Het equivalent van een KOMO attest-met-productcertificaat is daar de BUtgb-verklaring. Deze zijn zelden dikker dan 12 pagina's. Daarnaast dient gestreefd te worden naar een uniform uiterlijk van de certificaten, zodat ongeacht de certificeringsinstelling, de gewenste informatie snel kan worden gevonden.

Beperking van de hoeveelheid certificaten is uitsluitend mogelijk als een ander systeem van certificering wordt toegepast. Vanuit de industrie (dakbedekkings-, isolatiecertificaathouders en verwerkers) is hiertoe reeds een initiatief genomen. Hierbij gaan de gedachten uit naar een systeem waarbij van standaardconstructies, uitgevoerd volgens standaard richtlijnen een standaardprestatie wordt aangegeven. Hierbij horen dan materialen met een eenvoudig certificaat (bijvoorbeeld productcertificaat).
Constructies waarvan geclaimd wordt dat ze duidelijk beter presteren dan de 'standaard' moeten enerzijds uitgebreider worden onderzocht en anderzijds van een uitgebreider certificaat zijn voorzien.

 

Resumé

De huidige situatie rond de niet praktijkgerichte bruikbaarheid van KOMO attesten-met-productcertificaat leidt niet alleen tot een verhoogd risico op het door onwetendheid maken van fouten door dakbedekkingsbedrijven, maar veroorzaakt ook een degeneratie van de waarde van deze certificaten, niet in het minst doordat certificaten en het advies van branche-organisaties elkaar soms tegenspreken. Om te voorkomen dat iedereen het spoor bijster raakt moeten op zo kort mogelijke termijn maatregelen worden genomen om enerzijds de leesbaarheid van certificaten te verhogen en anderzijds te komen tot eensluidende aanbevelingen vermeld in certificaten en verkondigd door brancheorganisaties.

 

door: Janus Smits



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam