Roofing Holland 1998-11-06

Op de Dakendag van Cobouw die op 12 november jongstleden plaatsvond, ontbrak ook Frits Seyffert niet. De hoogleraar verbonden aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, is vooral bekend om zijn controversiële opvattingen en uitspraken, waarvan de stelling dat platte daken door de wet verboden moeten worden een van de bekendste is. Op uitnodiging van Roofing Holland legt hij nog eens uit waarom.

Het was in 1965 bij mijn eerste baas, een aannemer uit Naarden. Hij riep me bij zich en zei: 'Jij komt net van een mooie technische opleiding, ik heb wel een mooi karweitje voor je. Het dak van de bejaardenflat aan de Ceintuurbaan in Bussum lekt, er wordt geklaagd over vochtplekken. Ga jij eens kijken wat er aan de hand is en bedenk wat we er aan kunnen doen.'
Na het zien van de vochtplekken, een inspectie van het dak, de dakranden en de plakstukken bekroop mij een gevoel van onvermogen. Ik bestudeerde de opbouw van het dak aan de hand van een tekening en het lag niet voor de hand dat het een condensatieprobleem was. Dan moest toch ergens een lek zijn, maar waar?
De plaats van het lek en de plaats van de vochtplek behoeven niet met elkaar te corresponderen, want water loopt alle kanten op, tot het tenslotte een uitweg heeft gevonden. Er zijn een paar andere mensen gaan kijken, maar het lek is nooit gevonden. Toen werd maar besloten om toch maar de totale dakbedekking te vernieuwen.
Toen ik zelf verantwoordelijk was voor de uitvoering van platdakconstructies, heb ik altijd de uiterste zorg besteed aan zorgvuldige uitvoering tot in het kleinste detail. Maar de grootste zorg was, en is nog steeds, om te waken dat nadien het dak niet weer door anderen wordt beschadigd. Des te moeilijker wordt dat als ook andere disciplines op het dak nog werkzaamheden moeten verrichten.
Later bij Shell Pensioenfonds en bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds kreeg ik met grote vastgoedportefeuilles te maken en kwam steeds vaker de bejaardenflat in Bussum in mijn herinnering boven. Schep het dak maar op en leg er een nieuwe neer, was vaak het resultaat van een lijdensweg van reparaties en blijvende klachten. In de post exploitatie en onderhoud van gebouwen bleken dakreparaties en dakvernieuwingen een beduidend aandeel te vormen.
Ook inpandige balkons (loggia's) bleken een bron van ergernis en kosten. De vraag die je zou willen stellen is: Is het dan niet mogelijk om een bedrijfszeker platdak te construeren? Ja dat is zeker mogelijk, maar meestal gebeurt dat niet. Een kouddakconstructie kan een goede oplossing zijn, omdat een kleine lekkage geen gevolgen heeft. Die paar druppels water worden weggeventileerd.

Grote lekkage

Een grote lekkage is makkelijk te vinden omdat hij groot is en omdat de nattigheid zich vertoont op de plaats waar het lek zit. Een plaatselijke reparatie is dan mogelijk, want het vocht dat in de isolatie en de bouwconstructie is gedrongen ventileert er na enige tijd vanzelf weer uit.
Zo'n kouddakconstructie is vaak duurder dan de gebruikelijke platdakconstructies en wordt daarom niet toegepast. Maar economisch en maatschappelijk zijn we dan verkeerd bezig, want zinloos gebruik van arbeid en materialen om het dak te vervangen kan nooit een bijdrage vormen aan onze economie.
Dan spreek ik nog niet eens over de milieubelasting ten gevolge van het slopen van de oude dakbedekking. Als iemand stelt dat het dan tenminste goed is voor de werkgelegenheid, dan wordt wel een erg eng standpunt ingenomen.
De les die we kunnen leren is het volgende: probeer bij alles wat je construeert het 'fail safe' principe in het oog te houden. Als er een klein mankement optreedt, moet dat in de eerste plaats makkelijk te lokaliseren zijn en ook eenvoudig te verhelpen, zonder dat er een kettingreactie van gevolgschade optreedt. Een paar spijkergaatjes die je na enige tijd dwingen om de hele dakbedekking te vervangen is te gek voor woorden.

Paraplufunctie

De paraplufunctie van het dak wordt zeker met de meest gebruikte platdakconstructies niet optimaal gediend. De uitspraak, dat platte daken verboden moeten worden, is natuurlijk erg bot en polariserend, maar wat volgens mij echt verboden moet worden, is dat gemeentes in hun bebouwingsvoorschriften voor een bepaald gebied platte daken voorschrijven. Het is toch belachelijk dat de uiterst subjectieve eisen van welstand de mens dwingt in de richting van ondoelmatige constructies.
Onlangs heb ik staan kijken bij de onderwater gebouwde parkeergarage in het Laakhavenkwartier in Den Haag. De lekkage op de bovenste parkeervloer was duidelijk waarneembaar, maar of men het lek intussen heeft gevonden, zelfs zonder dat het water van de Laakhaven boven de garage was toegelaten, weet ik niet.
De nieuwe bibliotheek van de TU-Delft is voorzien van een lichthellend grasdak. Ik moet toegeven, ik vind het schitterend om te zien, maar de voorzitter van het college van bestuur vertrouwde mij laatst toe; "Het is mooi, maar het lekt en ze kunnen het lek niet vinden".
Als we dan van tientallen jaren ervaring niets hebben geleerd, is het misschien toch het beste om "platte daken bij wet te verbieden."



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam