Roofs 2010-08-06 Nog steeds veel dakinstortingen door wateraccumulatie

Nog steeds storten jaarlijks tientallen daken in als gevolg van wateraccumulatie. Ondanks alle aandacht in de media, memo’s, lezingen en oproepen is nog steeds een groot aantal daken niet bestand tegen hevige regen- of sneeuwval. Ook in augustus 2010 stortten meerdere daken in.

Van de redactie

Het verschijnsel wateraccumulatie mag voor de meeste van onze lezers bekend worden verondersteld. Wateraccumulatie treedt op door het doorbuigen van platte, stalen daken als gevolg van regenwater. Hierdoor stroomt meer water naar de doorgebogen plek. Als gevolg hiervan buigt het dak nog verder door, waardoor er nog meer water naar de doorgebogen plek stroomt, etc. Dit kan zo ver doorgaan dat het dak uiteindelijk instort. Bij een hevige regenbui kan dit zeer snel gaan. In het verleden is gebleken dat ook hevige sneeuwval voor instortende daken kan zorgen, sneller dan volgens het Bouwbesluit mogelijk zou moeten zijn. Tot nu toe zijn bij de tientallen instortingen per jaar geen slachtoffers gevallen. Wel is de schade, en de gevolgschade, in alle gevallen enorm.

Oorzaken

Dit soort instortingen zou niet mogelijk mogen zijn. Volgens VROM zijn de ongelukken te wijten aan ontwerp- en uitvoeringsfouten. Bij de ontwerpfouten is er sprake van onvoldoende afschot, onvoldoende hemelwaterafvoercapaciteit en onvoldoende stijfheid van de constructie. Bij uitvoeringsfouten is dikwijls het afschot niet goed uitgevoerd, zijn de kolommen niet op de juiste hoogte afgesteld, zijn er lichtere dakplaten/staalconstructies toegepast dan voorgeschreven, en/of zijn hemelwaterafvoeren of noodafvoeren verkeerd geplaatst.

Er is in ons land al sinds lang regelgeving op dit gebied. De TGB 1972 beschrijft hoe te grote belasting door wateraccumulatie moet worden voorkomen.  NEN 6702 (1990) schrijft een iteratieve berekening voor. Als gevolg van de instortingen van grote daken als dat van de IKEA in 2002, heeft VROM-inspectie geconcludeerd dat de regelgeving op dit gebied onvoldoende helder was. De NEN 6702 werd daarom in deze zin aangepast, en sinds 2005 is er ook een praktijkrichtlijn wateraccumulatie, de NPR 6703. De regelgeving is dus op orde.

De vraag is echter of hier in de praktijk voldoende rekening mee wordt gehouden. Constructieve softwarepakketten hebben wateraccumulatie niet standaard meegenomen. Hier is een  bijzonder softwarepakket voor nodig. Algemeen gesproken kan men stellen dat er bij opdrachtgevers en bouwpartijen nog steeds onvoldoende bewustzijn is over het onderwerp. De belangrijkste aandachtspunten nog eens op een rijtje.

Aandachtspunten

  • Daken die alleen zijn berekend op sneeuwbelasting (en dus niet op wateraccumulatie) kunnen bij een geringe buigstijfheid (kritieke stijfheidsfactor n»1) en een grote overspanning weliswaar voldoen aan de doorbuigingseisen van NEN 6702, maar zijn toch zeer gevoelig voor wateraccumulatie.
  • Het belastinggeval wateraccumulatie wordt onderschat als de interactie tussen de geprofileerde staalplaat, gordingen en hoofdliggers niet wordt meegenomen.
  • Variatie van de drempelhoogte van de noodafvoeren en het toegepaste afschot hebben grote invloed op de veiligheid van de dakconstructie bij het belastinggeval wateraccumulatie.
  • Bij de renovatie van daken leidt het extra toegevoegd gewicht tot de noodzaak van een controle berekening en zijn er vrijwel altijd aanpassingen aan het noodoverloopsysteem noodzakelijk.
  • De berekening van een lichte stalen dakconstructie volgens de vigerende norm leidt tot een veilige constructie zolang de uitgevoerde drempelhoogte niet meer dan 30% en het afschot niet meer dan 60% afwijkt van de voorgeschreven waarde.

 

Instortingen 2010

De extreme regenval in augustus heeft tot meerdere dakinstortingen geleid, zo bevestigt DGI Dak & Gevel Ingenieurs BV uit Raamsdonksveer. Op de dagen dat het normale maandgemiddelde van augustus binnen 24 uur viel zijn, alleen haar bekend vier bedrijfshallen op verschillende locaties in Nederland door wateraccumulatie geheel of gedeeltelijk bezweken. In alle deze voorkomende gevallen blijkt na onderzoek dat de instorting terug te voeren was op het ontbreken of de aanwezigheid van een niet functioneel noodoverloop systeem.

Desgevraagd stelt DGI dat het ook haar ernstig verontrust dat gebouwgebruikers en eigenaren het risico op een dakinstorting nog steeds voor lief nemen. “Alleen ‘ervaringsdeskundigen’, die geconfronteerd zijn met de grote schade en het gegeven dat de verzekering niet uitkeert, nemen geen risico en laten de daken controleren,” zo vertelt directeur Nic-Jan Bruins.

Eerder door haar gepubliceerde kengetallen over resultaten van wateraccumulatie onderzoek wijzigen niet, hetgeen er op duidt dat veel daken nog steeds als risicovol met betrekking tot wateraccumulatie moeten worden gekwalificeerd. DGI Dak & Gevel Ingenieurs BV houdt vanaf 2003 de resultaten bij van de risico’s die bij preventieve risico-inventarisatie wateraccumulatie worden vastgesteld.

Overzicht risico-analyse wateraccumulatie:

  • Slechts 5% van de geanalyseerde daken voldoet aan de wettelijke bouwvoorschriften.
  • Bij 15% van de gebouwen zal het dak bij de voorschreven hoeveelheid water niet bezwijken, maar voldoet ze niet aan de voorschriften.
  • Bij 70% van de gebouwen zal het dak vrijwel zeker bezwijken wanneer een serieuze stortbui het gebouw treft én het reguliere HWA-systeem faalt t.g.v. verstoppingen of tijdelijke overbelasting van het rioolsysteem.
  • Bij 10% van de gebouwen blijkt het dak zeer gevoelig voor wateraccumulatie en er is grote kans op instorten tijdens een hevige regenbui.

Geconcludeerd moet worden dat deze statistieken voor zich spreken en de noodzaak van preventief onderzoek bevestigen.

Met dank aan Frans van Herwijnen, ABT Velp

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam