Roofs 2009-11-20 Rockwool: “Brandveilige isolatie cruciaal voor (brand)veilige gebouwen!”

De voorgaande uitgave van Roofs (november) bevatte een artikel van de hand van Kingspan Geïsoleerde Paneelsystemen. In het artikel reageerde directeur Frank Donkers op felle wijze op informatie over brandveiligheid van isolatiematerialen. Pieter Hartog, algemeen directeur van Rockwool Benelux, verwelkomt de inhoudelijke discussie over brandveilige isolatie, en wil graag enkele misvattingen rechtzetten. Hartog roept op tot communicatie en informatie op basis van feiten: “Laten we een maatschappelijke discussie voeren die uitstijgt boven commerciële belangen.”

(auteur)
Pieter Hartog
Rockwool Benelux

Brandveilig bouwen en brandveilig isoleren is van maatschappelijk belang en dient commerciële belangen te overstijgen. De heer Donkers van Kingspan gaat in op informatie over isolatie, die door andere partijen dan zijn eigen bedrijf wordt gecommuniceerd. Zo krijgen Rockwool, leverancier van brandveilige steenwolisolatie, minerale wol, maar ook andere isolatiesoorten zoals EPS, er in het artikel flink van langs. Ook wordt brandweer- en verzekeringskringen onwetendheid en goedgelovigheid verweten. Dat zijn flinke beschuldigingen! Mogelijk heeft de heer Donkers zich primair laten leiden door de commerciële belangen van de firma Kingspan. De aantijgingen passen naar de mening van Rockwool minder in een maatschappelijke discussie omtrent brandveiligheid.

Het maatschappelijk belang blijkt uit de cijfers. Zo publiceerde het CBS in oktober j.l. dat in 2008 bij branden 97 dodelijke slachtoffers waren te betreuren. Dat is een aanzienlijke toename ten opzichte van het jaar ervoor. Zo vonden afgelopen jaar branden plaats in de scheepswerf in De Punt, in winkels in Amsterdam, woningbranden in Hoofddorp en Zaandam en bij de TU Delft. Recentelijk gingen in de gemeente Stein winkels, een bank en woningen verloren. Naast persoonlijk leed zorgden deze branden ook voor aanzienlijke milieuschade en financiële schade. Dit bevestigt dat brandveilig bouwen (en isoleren) in ons aller belang is en de hoogste prioriteit verdient om de risico’s voor personen, bezit en milieu te minimaliseren.

Brandveiligheid gaat verder dan het Bouwbesluit

Het huidige Bouwbesluit concentreert zich op het beperken van de branduitbreiding om veilig vluchten van de gebruikers van gebouwen mogelijk te maken. Het Bouwbesluit richt zich op de situatie ná het ontstaan van een brand. Het Bouwbesluit richt zich daardoor niet voldoende op de mogelijkheden van bouwkundige brandpreventie. Door het meer en meer toepassen van kunststof bevattende bouwmaterialen verandert het gedrag van een brand en deskundigen wijzen in toenemende mate op het belang van brandveilige bouwmaterialen. Tegenwoordig kan er sprake zijn van ‘brand in een gebouw’ maar ook van ‘een gebouw in brand’. Voor isolatiematerialen geldt dan ook dat deze zowel ten goede (brandwerend) als ten kwade bijdragen aan het verloop van een brand. Het Bouwbesluit gaat onvoldoende in op deze ontwikkelingen.

Zo kunnen isolatiematerialen die voldoen aan de regelgeving, in de praktijk toch een gevaarlijke bijdrage aan het brandverloop leveren. De eisen in het Bouwbesluit maken gebouwen zelf niet veiliger, doch bepalen een minimum vereiste voor toepasbare materialen. Het voldoen aan het Bouwbesluit gaat onvoldoende in op de preventie-wensen van investeerders en gebruikers. De locale risico’s, het werkelijk gebruik en de gewenste beheersbaarheid bij calamiteiten moet door de belanghebbenden, waaronder de eigenaar, brandweer en verzekeraar worden ingevuld. Het is niet meer dan logisch dat Kingspan zegt dat haar producten voldoen aan wettelijke eisen. Het zegt echter weinig over de daadwerkelijke brandveiligheid.

Brandveilige isolatiekern in constructies is cruciaal voor veiligheid!

Kingspan beweert in het artikel dat het niet relevant is of isolatie bestaat uit kunststof dan wel een andere, brandveiliger materiaal, zoals minerale wol. Het zou ook niet van belang zijn of de gebouwdelen zijn gemaakt van samengestelde systemen of van geprefabriceerde geïsoleerde paneelsystemen. Tenslotte beweert Kingspan dat haar metalen sandwichpanelen met een isolatiekern van PIR-hardschuim worden gekenmerkt door Eurobrandklasse B.

De stellingen van de heer Donkers zijn mogelijk verkeerd weergegeven. Het materiaal dat door zijn firma wordt geleverd valt voornamelijk onder de Eurobrandklassen C (leidend tot flash-over) of zelfs D. Indien het materiaal wordt toegepast in een constructie, kan een hogere brandklasse worden behaald, uitgaande van een volledig juiste toepassing. Echter, de realiteit van vandaag leert ons dat bouwprocessen niet vlekkeloos verlopen. Aansluitingen bij een wand of dak worden niet altijd 100% kiervrij uitgevoerd, waardoor vlammen de brandbare kern van constructies wel degelijk kunnen bereiken. Het Nederlands Bouwbesluit biedt de mogelijkheid om brandbare bouwmaterialen in constructies in te pakken en af te schermen. Zo kunnen isolatiematerialen voldoen aan de regelgeving, maar kan dit in de praktijk tot levensgevaarlijke situaties leiden.

Efectis bevestigt dit: “Indien het paneel of het bouwelement ergens doorbroken is (denk aan leidingdoorvoeringen of kieren ten gevolge van deformatie bij brand) kan in de praktijk de isolatie gaan bijdragen aan brandvoortplanting. De relatie tussen de prestatie-eisen uit het Bouwbesluit en dit mechanisme is niet eenduidig. Uiteraard kan door toepassing van onbrandbare isolatie dit ongewenste brandvoortplantingsmechanisme worden voorkomen .”

Een praktijkvoorbeeld zoals door het Team Brandonderzoek Apeldoorn naar de brand in Hoofddorp laat zien dat woningen niet altijd voldoen aan alle regels, waardoor een extra risico kan ontstaan indien een brand de brandbare materialen kan bereiken. In Hoofddorp bleek brandbaar isolatiemateriaal het verloop van de brand te hebben verergerd. In een rapportage van VROM worden 280.000 woningen als risicogeval bestempeld. Het belang van een zorgvuldige afweging van materiaalkeuzes en een correcte toepassing wordt ook bevestigd door een rapportage van woningcorporatie Ymere over de situatie in Hoofddorp .

Waarom dan toch die risico’s nemen? Toepassing van Eurobrandklasse A1 isolatie-kern is volgens Rockwool aan te raden. Isolatiematerialen als PIR en PUR voldoen daar niet aan.

Brandgedrag van isolatiematerialen is verschillend

Donkers gaat gemakshalve voorbij aan het verschil in brandgedrag van isolatiematerialen. Ook in een vroeg stadium waarbij een brand nog in ontwikkeling is, kan een isolatiemateriaal wel degelijk een kwalijke bijdrage leveren. Het Europees brandclassificatiesyteem voor bouwmaterialen laat zien welke bouwmaterialen veilig zijn en welke een hoger risico met zich meebrengen. Eurobrandklasse A materialen, zoals minerale wol, dragen niet bij aan vlamoverslag en zijn niet brandbaar. PIR-producten behoren niet tot die categorie.

Kijk verder dan alleen naar de inventaris

Het onderstaande citaat is afkomstig van de onafhankelijke Onderzoeksraad voor Veiligheid die onderzoek deed naar de brand in de scheepswerf in De Punt. De Onderzoeksraad concludeerde dat de sandwichpanelen een bijdrage van maximaal 10% hadden geleverd aan de plotselinge branduitbreiding. Echter, de Onderzoeksraad pleit daarmee niet de toegepaste PUR-isolatie vrij. Integendeel, zij concludeerde dat het toegepaste gespoten polyurethaanschuim een kwalijke bijdrage leverde aan het snelle brandverloop.

“Polyurethaanschuim is een luchtig, brandbaar materiaal. Weliswaar is het schuim, indien het aan de eisen voor brandveiligheid voldoet, niet met een kleine vlam (bv kaars) aan te steken, maar bij een grotere thermische belasting vliegt het onherroepelijk in brand. Omdat het polyurethaanschuim
geheel onbeschermd (dus zonder afdekkende beplating) op de wanden en plafond van het magazijn was aangebracht, zal het vuur zich snel over een groot oppervlak hebben verspreid. Rook van brandend polyurethaan bevat zeer giftige componenten die snel kunnen leiden tot een fatale afloop. Het is daarom goed dat de medewerker van een tweede bluspoging heeft afgezien. Op grond van kennis van het brandgedrag van polyurethaan is het aannemelijk dat de brand in het magazijn binnen 1 à 2 minuten het flash-overstadium heeft bereikt .”

Kennis delen is maatschappelijke noodzaak

De groeiende aandacht voor brandveiligheid geeft aan dat het delen van kennis een maatschappelijke noodzaak is. Kennis op internationaal niveau en kennis van tests worden door Rockwool regelmatig met betrokken partijen gedeeld. Rockwool vindt het verbazingwekkend dat Donkers meent dat brandweer en verzekeringsdeskundigen slechts “op basis van de suggestie” steun geven aan de brandveiligheids discussies van Rockwool en dat wordt gezegd “……die steun komt voort uit onwetendheid en goedgelovigheid…”. Een dergelijke uitspraak doet geen recht aan het hoge kennisniveau van brandweer, verzekeraars en overige deskundigen.

Rockwool Brandseminar

De heer Donkers haalt in het artikel fel uit naar een brandseminar op 2 juli j.l. in Hilversum. Tijdens deze bijeenkomst gingen diverse gerespecteerde sprekers en Rockwool in op het onderwerp brandveilig bouwen. De bijeenkomst werd druk bezocht door onder meer architecten, brandweercommandanten en verzekeraars. De deelnemers gaven na afloop aan de bijeenkomst hoog gewaardeerd te hebben. Donkers daarentegen beweert dat het brandseminar “bol stond van eenzijdige, onvolledige en subjectieve informatie”. Het is moeilijk om deze opmerking te plaatsen, te meer omdat de heer Donkers niet aanwezig was bij de bijeenkomst. Rockwool heeft een duidelijke visie op preventief brandveilig bouwen en draagt graag bij aan de maatschappelijke discussie over brandveilige gebouwen, gebaseerd op feiten. Kennisnemen van beschikbare informatie en het voorkomen van kwalitatieve uitspraken over gerespecteerde partijen zou meer recht doen aan de professionaliteit van alle marktpartijen.

Afsluitend

Graag zou ik willen oproepen tot meer aandacht voor brandpreventie en de toepassing van brandveilige materialen, ook in constructies. Onze samenleving is niet gebaat bij onnodige risico’s in publieksgebouwen en bedrijfsgebouwen. Iedere brandcalamiteit is er een te veel. De discussie over isolatiematerialen zou in het kader van ons allen, het maatschappelijk belang gevoerd moeten worden. Laten we tenminste leren van Duitsland en Frankrijk waar al wel aanvullende eisen worden gesteld aan (-isolatie)materialen en laten we leren van calamiteiten.

 

Efectis-rapport R0458-2009.

Rapport Woningcorporattie Ymere, 13-10-2008 en http://web.haarlemmermeer.nl/brandveiligheid2009/showclip.htm

Rapport Onderzoeksraad voor Veiligheid, 7-10-2009 pag. 32 http://www.onderzoeksraad.nl/docs/rapporten/Rapport_DePunt.pdf

 

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam