Roofs 2008-05-28 Vogelvide officieel gepresenteerd

Minister Vogelaar van Wonen, Wijken en Integratie nam op 3 april 2008 tijdens de BouwRAI officieel de Vogelvide in ontvangst, uit handen van directeur Fred Wouters van Vogelbescherming Nederland. De Vogelvide werd tijdens de BouwRAI, na een proefperiode van twee jaar, officieel gepresenteerd.

Met de grootschalige toepassing van vogelschroot raakte de huismus een belangrijke plaats om te nestelen kwijt: op het hellende dak, in de ruimte onder de dakpannen. De Vogelvide is een kunststof nestkast die in plaats van de vogelschroot onder de eerste rij dakpannen op het hellende dak wordt geplaatst, zodat mussen erin kunnen nestelen. Het accessoire wordt door Monier geproduceerd. Bij de overhandiging vroeg Wouters de minister het Bouwbesluit zodanig aan te passen, dat voortaan in plaats van de vogelschroot de Vogelvide zal worden toegepast. De Vogelbescherming hoopt hiermee de dramatische afname van de populatie huismussen een halt toe te roepen. Roofs sprak beleidsmedewerker stedelijke milieus Jip Louwe Kooijmans over nut en noodzaak van het accessoire.

Wat is de Vogelvide?
De Vogelvide wordt aangebracht bij de onderste rij pannen op het dak, ter hoogte van de dakvoet. Door op maat gemaakte invliegopeningen kunnen huismussen hier naar binnen vliegen om in het kastje te nestelen. Huismussen leven in kolonies: de vogels kunnen met meerdere tegelijk een nest bouwen in de vide. Enkele andere vogelsoorten kunnen ook gebruik maken van de vide.

De innovatie voldoet aan de eisen van het Bouwbesluit, dat voorschrijft dat openingen in gebouwen groter dan 10 mm dicht dienen worden gemaakt. De vogels kunnen namelijk niet verder dan de Vogelvide de constructie binnengaan, vervuiling van het dak wordt dan ook voorkomen. Ook waarborgt het accessoire een goede ventilatie op het dak doordat het een opening laat tussen het dakbeschot en de vide. De Vogelvide past onder vrijwel alle soorten dakpannen en op alle soorten pannendaken en is eenvoudig aan te brengen.

Verder heeft de fabrikant een aantal functies die aan de dakvoet voorkomen geïntegreerd in de innovatie, zoals blijvende ventilatie aan de dakvoet, dakvoetbescherming, de onderste dubbele panlat, vogelmuiswering, afvoer van condenswater, voorziening voor de gootbeugels, etc. Door de kleine opening worden de musseneitjes beschermd tegen kraaien. De nestkast is in twee uitvoeringen beschikbaar, namelijk voor dakvoetdetails met en zonder gootplank. De uitvoering met gootplank is uitschuifbaar, zodat deze altijd tussen de panlatten past. Deze uitvoering zal met name in renovatieprojecten worden toegepast.

“De afgelopen jaren is de Vogelvide op locaties in Alkmaar, Noordwijk, Hardenberg en Amsterdam getest,” vertelt Louwe Kooijmans. Zie hiervoor ook het artikel ‘Vogelvide biedt huismus nestelruimte’ in Roofs 2006-3. “Op drie van de vier testlocaties hebben de mussen interesse in de Vogelvide getoond, en op twee van deze locaties is daadwerkelijk door meerdere paartjes gebroed. Dit resultaat vonden wij zo bemoedigend, dat besloten is het concept verder te ontwikkelen. In Monier hebben wij hiervoor een kundige partner gevonden, die bovendien het milieu hoog op het prioriteitenlijstje heeft staan. Zo heeft het bedrijf ook bijvoorbeeld voor elk panmodel een gierzwaluwpan beschikbaar.”

Waar is de Vogelvide voor nodig?
Louwe Kooijmans: “Het idee is enkele jaren geleden ontstaan: tijdens een uitzending van Vara’s Vroege Vogels signaleerde men dat het door het Bouwbesluit voorgeschreven vogelschroot onbedoeld een probleem vormde voor de mussenpopulatie. De huismus nestelt immers graag onder de dakpannen. Dit is een belangrijke factor voor de dramatische teruggang van de mussenpopulatie. De huismus is een veelzijdige en creatieve vogelsoort, maar als één van de factoren in het leefmilieu ontbreekt, zal hij niet overleven. De introductie van de Vogelvide is een eerste stap om hier iets tegen te doen.”

“In heel West-Europa verdwijnt de huismus in hoog tempo uit het stedelijk gebied,” aldus Louwe Kooijmans. “In Nederland staat het vogeltje sinds november 2004 op de zogeheten Rode lijst van bedreigde broedvogels. In steden als Den Haag en Amsterdam is de huismus zelfs bijna geheel verdwenen. De Vogelbescherming heeft daarom het Actieplan Huismus in het leven geroepen. De ontwikkeling van de Vogelvide is hier onderdeel van, maar niet de enige activiteit, want het gebrek aan nestelgelegenheid is slechts een van de factoren die tot de afname van het aantal huismussen heeft geleid. De achteruitgang gaat samen met veranderingen in de stadsinrichting, waardoor de mus – een kolonievogel met specifieke wensen - minder kans heeft te overleven.”

“Andere factoren die hebben geleid tot de teruggang van de mussenpopulatie zijn het gebrek aan veiligheid voor de mussen en het ontbreken van voedsel. Dit heeft te maken met de algemene inrichting van de stad; dus bijvoorbeeld met de trend dat steeds meer tuinen worden betegeld. De introductie van de Vogelvide is de eerste stap om de achteruitgang van de huismus te keren. Het is niet het enige wat moet gebeuren, maar het is wel een belangrijk begin. We hopen dat de Vogelvide de drager is van de boodschap dat mensen zelf verantwoordleijk zijn voor de inrichting van hun eigen omgeving en dat dit zal leiden tot meerdere initiatieven om het leefklimaat voor de huismus (én mensen) te verbeteren.” Vogelbescherming Nederland is daarom het gesprek aangegaan met diverse partijen, o.a. het Ministerie van VROM.”

Minister Vogelaar
Het eerste exemplaar van de Vogelvide werd dan ook tijdens de BouwRAI door directeur Fred Wouters van Vogelbescherming Nederland overhandigd aan Minister Vogelaar van Wonen, Wijken en Intergratie. Met een verwijzing naar de naam van de minister, vroeg Wouters om extra aandacht voor de huismus. Hij verzocht de minister toepassing van de Vogelvide op te laten nemen in het Bouwbesluit. Minister Vogelaar gaf aan dat ze de huismus een warm hart toedraagt en zich zeker wil inzetten voor de verbetering van de positie van de soort. Wel gaf zij aan dat volgens haar het aanpassen van het Bouwbesluit niet nodig is om op een voor mussen vriendelijkere manier te bouwen, omdat de ruimte daarvoor al binnen het Bouwbesluit aanwezig is.

In eerste instantie wordt de Vogelvide alleen in Nederland geïntroduceerd. Monier is echter een internationale organisatie en het probleem van de huismussenpopulatie is een internationaal probleem. Het ligt dan ook voor de hand dat de Vogelvide op termijn ook buiten Nederland zal worden ingezet.

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam