Roofs 2008-05-24 Nelskamp betondakpannen reinigen de lucht

Dakpannenproducent Nelskamp brengt een type betondakpan op de markt dat een actieve bijdrage levert aan een schonere lucht: de ClimaLife. Het principe is gebaseerd op de manier waarop bomen stikstof omzetten in zuurstof: op basis van fotokatalyse. In dit artikel een uiteenzetting.

Het zijn in deze bange dagen voor het milieu telkens terugkerende berichten: het CO2-gehalte moet omlaag worden gebracht, bij warm weer hebben de grote steden last van smog. Na ruim vier jaar onderzoek heeft cementproducent Heidelberger een mortel (TXActive) ontwikkeld die NOx (stikstofoxide) van uitlaatgassen, door verkeer, industrie en verwarmingstoestellen zuivert en omzet in niet-schadelijke stoffen, zoals NO3 (nitraatmoleculen). De mortel waar de stof in is verwerkt, is toepasbaar in alle oppervlaktebeton. Het Duitse Nelskamp is de eerste dakpannenproducent die een dakpan introduceert waar deze stof in is verwerkt. Roofs sprak met Harold Kock, de Nederlandse verkoopleider van het bedrijf.

Betondakpannen
“De betondakpan heeft geen erg gunstig imago,” aldus Kock. “Dat imago is gebaseerd op het uiterlijk van de betonpannen die momenteel van de daken worden gehaald, en die dus in de loop van de jaren ’60 zijn aangebracht. Dat zijn inderdaad esthetisch niet de meest fraaie pannen. Maar de betonpan heeft zich in de loop der tijd natuurlijk ook ontwikkeld. Tegenwoordig is de betondakpan een fraaie en duurzame dakpan, die in verschillende kleuren en met verschillende afwerkingslagen verkrijgbaar is.”

"Tijdens de Dach+Holz in Stuttgart, 5-8 maart 2008, hebben de twee grootste Duitse dakpannenproducenten Braas (Monier) en Nelskamp middels een gezamenlijke persconferentie de aandacht gevestigd op de ontwikkelingen die de betonpan de afgelopen decennia heeft doorgemaakt, waarmee de betondakpan momenteel wel degelijk een belangrijke rol op de hellende dakenmarkt kan spelen. En niet alleen in het goedkope segment: ook esthetisch heeft de betonpan het nodige te bieden. Daar komt bij dat de betonpan in vergelijking met andere dakbedekkingen voor het hellende dak geldt als de meest milieuvriendelijke dakbedekking. Dit vanwege de relatief geringe energie die nodig is om de pan te produceren, het carbonatieproces van het cement dat CO2 opneemt en de mogelijkheid tot recycling van de pan."

De betonpannen van Nelskamp worden standaard door-en-door gekleurd, en daarna voorzien van een kleurcoating. Van zichzelf heeft een betondakpan een oppervlak met poriën. In deze poriën hecht vuil zich gemakkelijker, vandaar dat het met een plastische kunststofcoating wordt afgewerkt. Deze coating zorgt voor een glad oppervlak waardoor er minder kans is op vuilaanhechting, en eventueel vuil sneller afspoelt. De plastische coating is belangrijk om de slijtvastheid van de pan te verbeteren en toch de uitzet en krimp van de pan als gevolg van temperatuurswisselingen op te kunnen vangen.

De producent heeft drie betonpannen in het assortiment, namelijk de S-pan, Sigma pan, Finkenberger en Kronen pan. Deze zijn verkrijgbaar in de standaard uitvoering Top-2000 ‘S’, de Top SG (met o.a. een verhoogde hoeveelheid en verfijning van de polymeren in de kunststofcoating) en de Top-‘Longlife’ (waar in de top­laag micromortel onder hoge druk wordt aangebracht en dus de poriën beter worden gesloten). De modellen Finkenberger en de S-pan zijn vanaf nu ook beschikbaar in de uitvoering ‘ClimaLife’. In deze uitvoering is de titaniumdioxide in het microbeton volgens de fabrikant verantwoordelijk voor reductie tot 90 % van de schadelijke uitstoot bij normaal daglicht. Titaniumdioxide is de witmaker die ook bijvoorbeeld in tandpasta wordt toegepast.

Titaniumdioxide
Het gaat hier om een vinding van de Heidelberg Cement Group. Het mengsel TXActive bevat de titaniumdioxide die de reinigende werking heeft op de omringende lucht. Nelskamp koopt dit mengsel bij Heidelberg in en heeft het geïntegreerd in het productieproces van de Finkenberger en de S-pan.

Hoe gaat het proces in zijn werk? Kock: “Aan de oppervlakte van het beton zorgt deze stof onder invloed van de UV-straling van de zon voor een scheikundige reactie: fotokatalyse. Hierdoor worden allerlei ongewenste stoffen, met name stikstofoxide (NOx), omgezet in niet-schadelijke stoffen als NO3. Het proces is vergelijkbaar met het ‘ademen’ van bomen. De bladeren van bomen zetten immers onder invloed van het daglicht d.m.v. fotokatalyse stikstof om in zuurstof. In beide gevallen is er een ‘katalysator’ aanwezig. Het verschil is vanzelfsprekend dat de dakpannen de stikstofoxide niet omzetten in zuurstof, maar in nitraatmoleculen die in de geringe hoeveelheden waarmee ze van het dak komen onschadelijk zijn voor omgeving en gezondheid. Deze stoffen en het overige vuil worden door het hemelwater van het oppervlak gespoeld, opdat het vuil zich niet kan hechten.”

“De stikstofoxide wordt net boven de oppervlaktelaag van de betonpan omgezet”, legt Kock verder uit. “Het scheikundige proces herhaalt zich eindeloos, zodat de reinigende werking voortdurend kan plaatsvinden: dag en nacht en gedurende de gehele levensduur van de dakpan. TXActive is uitgebreid getest in de laboratoria van Heidelberger; ook Nelskamp test het mengsel voordat het in de pannen wordt toegepast.” Welk effect heeft toepassing van deze pan? Kock geeft een indicatie: “Een dakoppervlak ingedekt met 200 m2 ClimaLife betondakpannen zet de schadelijke stikstofoxide, voortkomend uit de uitstoot van benzineauto’s (Euro 04) met 17.000 gereden kilometers, op jaarbasis om in niet-schadelijke nitraten."

Omdat het mengsel alleen werkzaam is als het in direct contact komt met de UV-straling, kan er normaal gesproken geen coating overheen worden aangebracht. Het cement reageert dus direct op de lucht waardoor de pan in eerste instantie witte uitslag kan krijgen. Deze heeft geen invloed op de functionaliteit en verdwijnt na enige tijd vanzelf. Toch heeft de fabrikant gemeend dit op te moeten vangen en vanaf mei wordt op de ClimaLife een speciaal ontwikkelde coating toegepast.

Milieubewust
Begin juni zal in Almelo door Woningstichting Beter Wonen een pilotproject met deze dakpannen worden uitgevoerd, Roofs zal hierover t.z.t. nader berichten. Kock meent dat de fabrikant met de introductie van de ‘luchtreinigende’ betondakpan niet alleen een nieuwe stap heeft gezet in de ontwikkeling van de betondakpan, maar dat de fabrikant ook aantoont op het gebied van milieu de verantwoordelijkheid te nemen. “Zodra ontwikkelingen toepasbaar zijn, moet men dat benutten. Met weinig financiële inspanning krijgt de klant met deze betondakpan naar onze mening de hoofdprijs op het dak. In Duitsland ontwikkelt zich de ClimaLife reeds tot een succes, in Nederland hebben we nu de primeur. Op deze manier levert Nelskamp haar bijdrage aan een schoner milieu.”

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam