Roofs 2007-02-12 De MKZ-crisis, vier honden en een vergaan rieten dak

 

 

De Vakfederatie Rietdekkers heeft op 10 februari haar nieuwe algemene leveringsvoorwaarden gepresenteerd. De garantietermijn op riet wordt daarin verhoogd van één naar vijf jaar. Roofs sprak met Henk Horlings, technisch secretaris van de Vakfederatie en directeur van Riet ABC, het facilitair bureau van de Vakfederatie Rietdekkers over de wijzigingen.

 

Waarom was aanpassing van de leveringsvoorwaarden nodig?
Horlings: “De oude voorwaarden stammen uit 1997 en waren inmiddels aan herziening toe. Veranderingen in de wetgeving maakten het bovendien noodzakelijk om wijzigingen door te voeren. Vreemd genoeg vormde de MKZ-crisis de feitelijke aanleiding. Dat zat zo: riet is een natuurproduct en vroeger gold in Nederland op gewassen van agrarische oorsprong een wettelijke garantietermijn van één jaar. Want niemand kon de herkomst of de kwaliteit van een natuurproduct na anderhalf jaar nog garanderen. Toen kwam de MKZ-crisis en bleek het volgende. Stel: een boer koopt een koe. Die wordt na vijf jaar ziek. Dan kan men nog steeds achterhalen dat dit veroorzaakt werd door het voer dat de koe acht jaar geleden heeft gegeten. Door het oude wetsartikel met de garantietermijn van één jaar kon men echter de schade niet meer verhalen. Daarom staat Europa het niet langer toe dat voor agrarische producten een extreem korte aansprakelijkheidstermijn wordt gehanteerd. Om het consumentenvertrouwen en de voedselveiligheid te bevorderen moeten er dus ook voor riet andere afspraken worden gemaakt.”

 

Wat verandert er in de nieuwe algemene leveringsvoorwaarden?
“De inhoud van de garantie is beter omschreven en aan termijnen gebonden. Net als in 1997 is er een splitsing tussen de levering/kwaliteit van het riet en de uitgevoerde werkzaamheden. Voor de kwaliteit van het geleverde riet stellen we nu een garantietermijn van vijf jaar in. Dit is vergelijkbaar met de garantietermijn voor houten kozijnen. Op de uitgevoerde werkzaamheden wordt tien jaar garantie gegeven. De nieuwe algemene leveringsvoorwaarden staan ook op onze website en worden in drukvorm aan elke rietdekker ter beschikking gesteld.”

 

Zijn alle rietdekkers verplicht zich aan de algemene leveringsvoorwaarden te houden?
“Tot nu toe was dit niet het geval, maar op de afgelopen ledenvergadering is voorgesteld om het accepteren van de algemene leveringsvoorwaarden verplicht te stellen voor ten minste alle leden die bij de Vakfederatie aangesloten zijn. Wij zullen de nieuwe voorwaarden ook beschikbaar stellen aan de rietdekbedrijven die geen lid zijn, in de hoop dat zij hiertoe ook over zullen gaan. Zo ontstaat er een situatie waarin iedereen dezelfde voorwaarden hanteert. Dat is van belang voor de professionalisering van ons vak. Tegenwoordig wordt er ook steeds meer riet uit China geïmporteerd. Mede daarom is het van belang om goede afspraken te maken over de garantie en wat te doen bij eventuele verborgen gebreken.”

 

Welke andere activiteiten verricht de Vakfederatie?
“Ons voornaamste doel is het verspreiden van vakkennis over het rieten dak. Dat doen we door middel van voorlichting via onze website, het uitgeven van ons blad ‘Het Drijfbord’ en via het verspreiden van het ‘Riethandboek’. Daarnaast verrichten we op verzoek opleverkeuringen, om te controleren of een nieuw dak voldoet aan de minimale eisen voor een goed rieten dak (minimale hellingshoek, dikte van het riet, opbouw van de onderconstructie etc.). Dit biedt de opdrachtgever de mogelijkheid om verhaal te halen wanneer hij vermoedt dat werkzaamheden niet goed zijn uitgevoerd. Bovendien verhoogt het de kwaliteit van het werk van de rietdekker: we leren wat er fout kan gaan en krijgen inzicht in hoe we dat kunnen verbeteren.”

 

Kunt u een voorbeeld geven van de belangrijkste problemen die u in de praktijk constateert?
“Er kunnen allerlei oorzaken zijn voor een geringere levensduur van een rieten dak. Denk bijvoorbeeld aan een hellingshoek kleiner dan 40% - iets wat vaak voorkomt bij dak­kapellen. Of aan bomen die hun schaduw werpen over het dak, waardoor het dak niet goed droogt en mos- en algenvorming snel voorkomt. Neem bijvoorbeeld een stedeling die op het platteland gaat wonen. Zijn huis wordt geflankeerd door lindebomen, die hun schaduw werpen op het dak. Als ik zeg dat de bomen de oorzaak zijn, krijg ik als weerwoord: ‘Maar die staan er al 300 jaar!’ Maar wat men niet weet, is dat de bomen ieder jaar in oktober geknot moeten worden, zodat de zon de hele winter op het dak schijnt en het dak goed kan drogen.
Een ander, zeer frappant voorbeeld is de onrust die een paar jaar geleden ontstond toen een opvallend groot aantal rieten daken de beoogde levensduur van minimaal 30 jaar niet haalde: diverse daken waren binnen 10 jaar geheel verrot. Het heeft een hele tijd geduurd voor we de oorzaak daarvan achterhaald hadden. Omdat riet een natuurproduct is, waarbij de kwaliteit per jaar kan verschillen, denk je namelijk al gauw dat het wel aan de kwaliteit van het riet moet liggen. ‘Slecht riet,’ roept men dan.”

 

Maar wat bleek uiteindelijk de oorzaak te zijn?
“Eén geval waaruit duidelijk bleek dat het niet aan het riet kon liggen, was de situatie van twee naast elkaar gelegen huizen met rieten daken: een dak was vergaan (‘verspochten’), het andere niet. Ze waren gedekt door dezelfde rietdekker, met hetzelfde riet. Het enige verschil was dat in het huis met het verspochten dak vier grote raspoedels verbleven. Nu zul je zeggen: ‘Wat hebben die honden nou met het rieten dak te maken?’ Doordat we ervan overtuigd waren dat het niet aan het dak zelf lag, zijn we gaan kijken naar situaties in het gebruik van het huis die de verrotting in de hand zouden kunnen hebben gewerkt. Toen bleek dat de verspochten daken voornamelijk voorkwamen bij huizen die in renovaties aanvullend geïsoleerd zijn: dubbele beglazing, isolatie tegen de muren, steenwol onder het dak, etcetera. Het resultaat is dat al het vocht uit het huis nu door het dak naar buiten moet. Wanneer het dak dan niet voorzien is van een dampremmende laag, kan verrotting binnen enkele jaren optreden. En om terug te komen op die honden: die nemen veel vocht mee naar binnen na het uitlaten in regenachtig weer, ze kiepen hun waterbak weleens om, en de plavuizen in huis werden vaak gedweild om de vloer schoon te houden. Omdat het vocht geen andere uitweg had dan het dak, was dit al voldoende om het dak te laten verrotten. Een foutieve onderconstructie – zonder dampremmende laag – en onvoldoende ventilatie zijn hier de boosdoeners.”

 

En dat was ook bij andere ‘probleemdaken’ de oorzaak?
“Ja, andere praktijksituaties ondersteunden deze theorie: altijd ging het om (recentelijk) gerenoveerde huizen of boerderijen, waar de ouderwetse tocht vakkundig uit verwijderd was. Vaak hadden deze huizen een open trap, waardoor het huis van onder tot boven één geheel was. Denk bijvoorbeeld ook aan een boerin die de was op zolder te drogen hangt zonder het raam open te zetten, of aan een lekkage na bevroren leidingen in de winter: het huis wordt weer drooggestookt en vanwege de isolatie verdwijnt al het vocht door het dak. Deze eenmalige lekkage kan – zo blijkt uit de praktijk - al voldoende zijn om het dak binnen drie jaar te doen vergaan. Een rieten dak en een tochtig pand gaan prima samen. Zodra men gaat isoleren, ontstaan de problemen!”

 

Wat zijn de gevolgen geweest van deze ontdekking?
“Sinds 2004 is in de rietdekkers­branche bekend dat bij het (na)iso­leren van een rieten dak altijd een dampremmende laag moet worden toegepast. We zijn nog steeds bezig om deze informatie bekend te maken bij alle marktpartijen, onder meer via de website en door middel van folders. We ‘exporteren’ onze kennis nu ook naar Duitsland, waar men nog geen georganiseerde rietdekkers­vereniging heeft, en waar men ook in paniek is geraakt over het grote aantal verrotte en beschimmelde daken. Dat nu duidelijk is dat het niet aan de kwaliteit van het riet ligt, heeft ook gevolgen voor de vraag ‘wie is verantwoordelijk voor de schade?’. Ook daarom is het van belang om goede Algemene Leveringsvoorwaarden beschikbaar te hebben, waarin deze aansprakelijkheidskwesties worden behandeld. In de toekomst zou dit er misschien zelfs toe kunnen leiden dat de leverancier die nieuwe kozijnen en muurisolatie heeft aangebracht, aansprakelijk moet worden gesteld voor de schade die dat oplevert aan het rieten dak. In ieder geval is nu duidelijk dat men bij schade niet zonder meer mag aannemen dat de kwaliteit van het riet inferieur moet zijn geweest. Het is een heel genuanceerd verhaal.” [SdW]

Wilt u deze tekst in opgemaakte vorm lezen met foto's, klik dan deze link aan, dan ontvangt u de tekst in een PDF bestand.

 



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam