Dak Helling 1996-09-10 “Dakenbranche moet snel strategie voor de komende vijf jaar ontwikkelen”

Als een ondernemer met zijn diensten of producten in Nederland geen toegevoegde waarde kan creëren, dan moet het vizier op het buitenland gericht worden, zo vindt de nieuwe voorzitter van MKB Nederland, prof. dr. ir. Niko Wijnolst. “Dat geldt evenzeer voor de dakenbranche. De kansen liggen er. Maar het is aan de branche zelf om daar een strategie voor te ontwikkelen.”

Een paar maanden inmiddels is Wijnolst de hoogste baas bij MKB Nederland, de nationale belangenorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf. Hij volgde Jan Kamminga op, wiens grootste verdienste volgens Wijnolst is geweest dat hij het MKB heeft geëmancipeerd in de Nederlandse overlegstructuur. Kamminga heeft MKB Nederland tot een serieuze gesprekspartner gemaakt van de overheid. Het is aan Wijnolst om in de uitgezette koers een wetenschappelijke verdieping aanbrengen. Dat wil hij ook. En dat kan hij ook. Als hoogleraar aan de TU Delft heeft hij zijn sporen verdiend in de transportbranche, met name de scheepvaart- en havensector. Hij wist de overheid ervan te overtuigen dat er fiscaal gezien toch wel iets goed scheef zat in het vaderlandse scheepvaartbeleid ondanks de miljarden aan steun die er tegelijkertijd werd ingepompt. Samen met reders en overheid nam hij het initiatief tot een wetenschappelijke studie. De uitkomst was verrassend: De overheid had tegen beter weten in jarenlang slechts oog gehad voor de werkgelegenheid in de zeescheepvaart. In werkelijkheid lagen de kansen voor groei van arbeidsplaatsen aan wal. Toen dat met een doorwrochte studie was vastgesteld, wilde de overheid best haar strategie aanpassen. En het heeft deze transportsector geen windeieren gelegd. Onderbouwen van beleid. Het is de kracht van Wijnolst. Daarom is de keuze uit de 25 kandidaten voor het voorzitterschap van MKB Nederland gevallen op de man die tot voor kort werkzaam was op het raakvlak van wetenschap, overheid en bedrijfsleven.

Rationele model

Met onderbouwing van beleid, het aandragen van onweerlegbare argumenten dient volgens Wijnolst op economische veranderingen te worden gereageerd. Bij herhaling wijst hij erop dat hij een overtuigd adept is van het rationele model. “Een branche-organisatie moet niet alleen reageren. Zij moet ook formuleren. Je kan een prachtig verlanglijstje hebben, zonder de goede argumenten stelt het niets voor. Bij een aantal branche-organisaties die bij MKB Nederland zijn aangesloten, schort het daar ook aan. Het Hellende Dak hoort daar wat mij betreft overigens niet bij. Het is de taak van een branche-organisatie om de eigen toekomst te onderzoeken. Daaruit dient vervolgens een strategisch profiel te worden samengesteld. Als een branche dat nalaat, heeft die voor mij geen recht van spreken. Pas wanneer je er niet uitkomt, mag je de overheid aanspreken. Maar dan heb je ook een verhaal te vertellen.”

Exportbevordering

Een belangrijk beleidsterrein dat door Wijnolst tot speerpunt in het beleid van MKB Nederland is gemaakt, is de exportbevordering. Van de regering mag bij de uitvoering van dat beleid steun worden verwacht. In het nationale MKB-debat verklaarde staatssecretaris Van Dok dat zij het midden- en kleinbedrijf in de verwezenlijking van die doelstelling niet vergeet. En de kansen voor het MKB liggen er wel degelijk, meent Wijnolst. “Nederland is het enige land ter wereld dat altijd een open economie heeft gekend. Onze infrastructuur is geheel ingericht op de buitenlandse handel. Daarbij komt nu nog dat de grenzen binnen de EU open zijn, handelsbelemmeringen bestaan niet meer. Ik zou het een beschadiging van het imago van de Nederlandse koopmansgeest vinden wanneer onze ondernemers niet in staat blijken uit die situatie een toegevoegde waarde te halen.”
Voor de dakdekkersbranche is in Nederland zelf op het gebied van toegevoegde waarde weinig eer meer te behalen, meent Wijnolst. Het besteedbare inkomen ligt vast. Zo ongeveer is wel bekend wat er gebouwd gaat worden. En met de voortschrijding van de technologische ontwikkelingen in het vak gaat de omzet per eenheid product altijd naar beneden. Het is een wetmatigheid die voor iedere bedrijfstak geldt. Wil een sector overleven dan kan dat alleen door jaar in jaar uit een hogere omzet te realiseren. En meer omzetten kan alleen in het buitenland.

Voorbij gestreefd

Wijnolst ergert zich eraan dat het Nederlandse bedrijfsleven op technologisch gebied voorbij gestreefd dreigt te worden, terwijl er zoveel kennis in huis is. “Een voorbeeld. Nederland is ver op het gebied van eenlaagse bitumineuze dakbedekkingen. Terecht probeert de branche die kennis te exporteren en initieert de branche een onderzoek naar de mogelijkheden om de Duitse markt te bewerken. Op die manier moet het ook worden aangepakt. Export is geen kwestie van hit and run. Dat vergt voorbereiding.”
Ook voor de sector Hellende Daken ziet de voorzitter van MKB-Nederland mogelijkheden wat betreft exportbevordering. “Dakdekkers hebben relatief weinig ervaring in exportzaken. Ik daag de branche uit om de handschoen op te nemen en een strategie te ontwikkelen voor de komende vijf jaar. Individuele bedrijven moeten dat niet proberen. Die zijn bovendien veelal te klein en al genoeg Nederlandse bedrijven hebben in het verleden duur leergeld moeten betalen. Maar de ervaringen zijn er. Doe er wat mee. Ga ermee gezamenlijk aan de slag. Verken de Duitse markt, onderzoek de kostenstructuur. Zoek uit wie de sleutelbeslissers zijn. De Nederlandse dakdekker moet in staat zijn in te spelen op de vernieuwingen in de Duitse markt. In Nederland worden mooie daken gemaakt. Misschien liggen de kansen wel juist bij die daken waar nog geen DIN-normen voor bestaan. Bedrijven met technologische kennis móeten de grens over. Deze leaders nemen bij een export-drive altijd de kleinere bedrijven in het zog mee. En op die manier vaart er een hele branche wel bij.”

Samenwerking

Het ligt in de weg van een branche-organisatie om een dergelijk onderzoek te starten, benadrukt Wijnolst. In dit verband pleit hij voor een samenwerking met Vebidak. Beide organisatie hebben eenzelfde belang. Samenwerking is nog geen fusie en daar wil hij ook beslist niet op aansturen. De branche-organisaties hebben wat Wijnolst betreft recht op hun eigen identiteit.
Overigens bereidt MKB Nederland samen met een handelsbank zelf exportmissies voor. “Wanneer branches dat overwegen kunnen wij hen daar zeker mee van dienst zijn. Het MKB wil af van de generieke missies zoals die in het verleden vaak plaatsvonden. We gaan nu echt branche gericht aan de slag. Voorbereid en wel met de studieresultaten op zak. Want een exportbeleid heeft uiteraard alleen kans van slagen wanneer eerst onderzocht is of er ook een daadwerkelijk comparatie voordeel bestaat. En daaro



Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door:

Leveranciernaam